قرص های کاهش دهنده قند خون

قرص های کاهش دهنده قند خون

افزایش آموزش‌ های مرتبط با سلامت و اطلاع ‌رسانی تقریبا مناسبی که درباره دیابت صورت می ‌گیرد، باعث تشخیص زودرس این بیماران می ‌شود و به همین دلیل این بیماران نیازمند دانستن مطالب بیشتری درباره داروهای شان هستند. شاید پزشکان کمتر فرصت کنند درباره داروهای این بیماران اطلاعات مناسبی به آن ها عرضه کنند. دیابت یا بیماری قند به علت ناتوانی بدن در تولید یا مصرف انسولین پدید می ‌آید.

انسولین ماده‌ای است که در بدن توسط لوزالمعده تولید می ‌گردد و باعث می ‌شود قند یا به عبارتی مهمترین منبع انرژی بدن مورد استفاده قرار گیرد. دیابت به دو شکل عمده دیابت وابسته به انسولین یا دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 بروز می ‌کند.

چه زمانی باید قرص تجویز شود؟

رعایت رژیم غذایی، کاهش وزن و همچنین انجام فعالیت بدنی اساسی ‌ترین اصول درمان در بیماران دیابتی نوع 2 هستند و در صورتی که قند خون پس از چند هفته کنترل نشود، نیاز به درمان با قرص ‌های خوراکی پدید می ‌آید. به خاطر داشته باشید که مصرف قرص به هیچ عنوان جای رژیم غذایی را نمی ‌گیرد و شما با وجود مصرف قرص قند هم چنان به یک رژیم غذایی خوب و فعالیت بدنی منظم نیاز دارید

آشنایی با قرص ‌های خوراکی پایین ‌آورنده قند خون

قرص‌ هایی که به‌ طور معمول برای درمان دیابت مورد استفاده قرار می ‌گیرند، عبارتند از:-

 

    1-قرص متفورمین

قرص متفورمین (Metformin) که با نام‌های دیگری همچون گلوکوفاژ، متوور، متفورمکس یا مینومتفورمین شناخته می‌شود به عنوان کاهنده قند خون در درمان دیابت نوع دو (دیابت غیروابسته به انسولین) به کار می‌رود. تهوع و بی‌اشتهایی برخی از عوارض این دارو است. متفورمین مقاومت به انسولین را در بیماران دیابتی کم می‌کند. درواقع متفورمین نمی‌گذارد قند از کبد وارد جریان خون شود و هنگامی که قبل از صرف غذا، این دارو مصرف شود به مقدار قابل توجهی از افزایش قند خون جلوگیری می‌کند. میزان مصرف این دارو باید توسط پزشک تعیین گردد.

عوارض قرص متفورمین شامل یپوگلیسمی، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، نفخ، تولید گاز بیش از حد در روده‌ها، اسهال، خستگی، دردهای عضلانی، تنگی نفس، خواب‌آلودگی، معده درد، تشنج،‌ لرزش بدن‌،‌ کوتاهی تنفس،‌ اختلال در صحبت کردن، اختلالات رفتاری، اختلال در تمرکز حواس،‌ چرت زدن، کم شدن قدرت بدنی و بی‌قراری، اضطراب، تاری دید، احساس تنگی در قفسه سینه و عرق سرد می‌باشد.

   2-قرص رپاگلینید: (Repaglinide)

 از داروهای ضد دیابت خوراکی است که جهت کاهش قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو تجویز می‌شود. سردرد، درد قفسه سینه و مشکلات گوارشی برخی از عوارض مصرف این دارو می‌باشد. این دارو همانند سایر داروهای کاهش‌دهنده قند خون توانایی ایجاد عارضه افت قند خون را دارد. بنابراین باید میزان مصرف آن حتما توسط پزشک و با توجه به ضعف و شدت بیماری فرد تعیین گردد. توجه داشته باشید که مصرف این دارو در بیماران کبدی و کلیوی با احتیاط باید باشد.

عوارض قرص رپاگلینید شامل سردرد، درد قفسه سینه، سینوزیت، یبوست، تهوع، اسهال، استفراغ، عفونت دستگاه تنفسی و ادراری، اختلالات گوارشی و دندان درد می‌باشد.

درصورتیکه قصد مصرف این دارو را دارید بهتر است درباره آن اطلاعات بیشتری داشته باشید. 

5قرص گلوتازون

 

3-قرص گلوتازون یا پیو گلیتازون: (Glutazone)

با نام دیگر (پیوگلیتازون) یک داروی کنترل‌کننده قند خون است که در کنترل بیماری دیابت نوع دو در کنار ورزش و رژیم غذایی به کار می‌رود. این دارو مقاومت محیط نسبت به انسولین را کاهش داده و سلول‌ها را نسبت به عمل انسولین حساس می‌کند. گلوتازون مقاومت محیط نسبت به انسولین را کاهش می‌دهد و سلول‌ها را نسبت به عمل انسولین حساس می‌کند. این دارو روی گیرنده‌های هسته سلول اثر می‌کند و شروع تاثیرات آن میان 4 تا 6 هفته طول می‌کشد.
 

عوارض قرص گلوتازون شامل مشکلات در دندان‌ها، ورم پاها یا ساق پا، افزایش وزن، تاری دید، خشکی دهان، خستگی، گرگرفتگی، پوست خشک، استشمام بوی میوه از تنفس، افزایش گرسنگی و تشنگی، افزایش ادرار، عدم هوشیاری، تهوع، درد معده، تعریق، اشکال در تنفس، کاهش وزن بی‌دلیل، استفراغ، سرفه، تب، سردرد، درد ماهیچه، آبریزش یا گرفتگی بینی و گلو درد می‌باشد.

 

3 -قرص گلی بن کلامید


قرص گلی بن کلامید (Glibenclamide) نوعی قرص دیابت است که در درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع دو (غیر وابسته به انسولین) استفاده می‌شود. مصرف طولانی مدت گلی بن کلامید مقاومت به انسولین را کاهش می‌دهد و به همین دلیل در بسیاری از مواقع گلی بن کلامید همراه با متفورمین استفاده می‌شود. معمولا برای بیماران دیابتی چاق کمتر از گلی بن کلامید استفاده می‌شود چون این دارو باعث بروز افزایش وزن می شود. این دارو حتما باید تحت نظر پزشک مصرف شود.

عوارض قرص گلی بن کلامید شامل افت قند خون، افزایش وزن،  سردرد، تهوع، ناراحتی معده، اسهال یا یبوست و افزایش وزن، افت هوشیاری، تشنج، زردی چشم‌ها یا پوست، تیرگی ادرار یا کمرنگی مدفوع، تب، گلودرد، بثورات جلدی، خارش یا کهیر، تورم زبان، لب‌ها یا صورت، حساسیت به نور آفتاب، خونریزی یا کبود شدگی غیر معمول می‌باشد. 

 

فراموش کردن مصرف دارو ها:

  • زمان بندی مصرف دارو های ضد دیابت از اهمیت بالایی برخوردار است. در صورتی که بیمار سن بالایی دارد توصیه می شود یکی از نزدیکان، زمان دارو های وی را یادآوری کنند. هم چنین می توانید از یادآور های تلفن همراه کمک بگیرید.
  • در رابطه با فراموش کردن یک نوبت از دارو های خوراکی یا تزریقی ضد دیابت، به محض به یاد آوردن آن را مصرف کنید. در صورتی که تقریبا زمان مصرف نوبت بعدی دارو فرا رسیده است، از مصرف نوبت قبلی خودداری کنید و فقط مقدار داروی همان نوبت را مصرف کنید. به هیچ عنوان  مقدار دارو را دو برابر نکنید.

 

 قرص‌ های خوراکی چگونه قند خون را پایین می ‌آورند؟

توجه داشته باشید که قرص ‌های خوراکی همان انسولین نیستند و محتوی انسولین نیز نمی ‌باشند. این قرص‌ ها در افراد دیابتی که بدن شان هنوز انسولین می‌ سازد، مصرف می ‌شوند و از راه‌های زیر سبب کاهش غلظت قند خون می ‌گردند:

1- کمک به بدن برای آزاد شدن بیشتر انسولین در خون

2- تسهیل ورود قند به داخل سلول

3- کاهش میزان تولید قند در کبد

آیا مصرف قرص ‌های خوراکی برای کنترل قند خون کافی است؟

قرص ‌های خوراکی فقط در دیابتی‌ های نوع 2 که قند خون شان با رژیم غذایی و فعالیت بدنی کنترل نشده است، مورد استفاده قرار می ‌گیرند.

بهترین نتیجه درمانی از مصرف قرص‌ های خوراکی پایین آورنده قند خون، تنها هنگام انجام هم‌ زمان فعالیت بدنی منظم، رعایت برنامه غذایی صحیح و در صورت لزوم کاهش وزن به دست می‌ آید. مصرف قرص های خوراکی به معنای ترک انجام فعالیت بدنی منظم و عدم رعایت برنامه غذایی صحیح نیست چرا که در این صورت، استفاده از این قرص ‌ها به تنهایی کمک‌ کننده نخواهد بود.

با مصرف منظم قرص‌ های تجویز شده توسط پزشک، رعایت رژیم غذایی صحیح و ورزش منظم، غلظت قند خون خود را در حد طبیعی نگه دارید و از پیدایش عوارض افزایش قند خون جلوگیری کنید.

قرص‌های خوراکی را در چه زمانی از روز باید مصرف کرد؟

به دلیل تفاوت اثر قرص گلی‌بن کلامید و متفورمین، بهتر است گلی‌بن کلامید نیم ساعت پیش از مصرف غذا و قرص متفورمین برای کاهش عوارض گوارشی مثل تهوع، همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن خورده شود.

حرف آخر

به‌ یاد داشته باشید بیشتر افرادی که دیابت نوع 2 دارند و با قرص و رژیم غذایی قند خون را کنترل می ‌کنند، می‌ توانند بدون مشکل به زندگی خود ادامه دهند.

منبع:

مجله ی ستاره وسایت تبیان

 

نظرات